Information Architecture

                  Information Architecture สถาปัตยกรรมของเว็บไซด์ สถาปนิกสารสนเทศ หรือสถาปัตยกรรมสารสนเทศศาสตร์ ในความเข้าใจของข้าพเจ้านั้นก็คือ การรวมหรือเชื่อมเอาศาสตร์และศิลป์หลากหลายแขนงมาประยุกต์ใช้ในงานออกแบบสารสนเทศระบบทั้งหมดของเว็บไซด์แต่ละเว็บ เช่น การจัดเก็บข้อมูลและประมวลผล จนถึงการนำเสนอและรับข้อมูลจากผู้ใช้ ซึ่งจะไปเกี่ยวข้องกับการออกแบบ Visual Design / Information Visualization / Interaction Design ซึ่งเกี่ยวข้องกับการใช้งานและการรับรู้ของผู้ใช้วนซ้ำไปมาอยู่ตลอดเวลา ซึ่งเว็บไซด์บางเว็บนั้นก็อาจมีส่วนประกอบตามหลักสถาปัตยกรรมเว็บไซด์ครบบ้างไม่ครบบ้างตามแต่สไตล์การออกแบบของเจ้าของเว็บไซด์นั้นๆ การวิเคราะห์สถาปัตยกรรมเว็บไซด์ตามที่ข้าพเจ้าได้ศึกษาอยู่นั้น จะประกอบไปด้วยหลักใหญ่ๆ 5 หลักด้วยกันคือ

           1. User Need / Site Objectives / Stagegy คือ สิ่งที่ผู้สร้างต้องการ หรือวัตถุประสงค์ของเว็บไซด์ เป้าหมายของเว็บไซด์ กลุ่ม
               เป้าหมายคือใคร กลยุทธ์ในการออกแบบเว็บคืออะไร จะมีการจัดข้อมูลอย่างไร นำเสนอแบบไหน เป็นต้น
            2.  Function - หน้าที่ใช้สอยพิเศษ เช่น มี Guessbook สำหรับแขกที่เข้ามาเว็บไซด์ในครั้งแรก
            3.  Interaction - การเกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ใช้และตัวเว็บไซด์อย่างไรบ้าง
            4.  Interformation Design / Navigation Design - การจัดเรียงองค์ประกอบบนหน้าเว็บเพื่อกระตุ้นผู้ใช้ให้สอดคล้องกับ Function ต่างๆที่เราได้กำหนดไว้
           5. Visual Design - การออกแบบหน้าตาซึ่งเป็นภาพลักษณ์สุดท้ายของการออกแบบเว็บไซด์อย่างไร

           จากที่ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงส่วนประกอบหลักๆ ของสถาปัตยกรรมเว็บไซด์ (Information Architecture) ข้าพเจ้าจะขอยกตัวอย่าง เว็บไซด์ที่ ข้าพเจ้าสนใจคือ http://www.naver.com/ ซึ่งเป็นเว็บไซด์ของเกาหลี ก่อตั้งขึ้นเมื่อประมาณสามปีที่ผ่านมา เป็นเว็บที่ได้รับความนิยมมาก เรียกว่าคนเกาหลีเอง อีกทั้งคนที่มีความสนใจ ภาษาเกาลี จะรู้จักเว็บไซด์นี้ อย่างแน่นอน เว็บไซด์นี้มีข่าวสารทุกอย่าง ทุกเรื่องเกี่ยวกับประเทศเกาหลีที่ผู้ใช้ต้องการทราบ มีความครอบคลุมเนื้อหามาก เช่น ข้อมูลข่าวสาร ทั้งการเมือง กีฬา บันเทิง เพลง วิดีโอ ข่าวสารใหม่ สภาพภูมิอากาศ แบ่งตามหมวดหมู่อย่างชัดเจน หนังสือที่น่าสนใจ หนัง ละคร โทรทัศน์ การแต่งตัว มีการจัดลำดับ Top 10 ของรายละเอียดข่าวสารต่างๆตลอดเวลาเป็นต้น สามารถวิเคราะห์ตามหลัก Information Architecture ได้ดังนี้คือ

          1. Stagegy - หรือเป้าหมายของเว็บไซด์ เป้าหมายของเว็บไซด์นี้ คือกลุ่มผู้ใช้ที่สนใจอัพเดทข้อมูลข่าวสารใหม่ๆ ตั้งแต่ระดับเยาวชน จนถึงระดับผู้ใช้ทั่วไปอายุตั้งแต่ 12-50 ปี เนื่องจากเป็นเว็บที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก มีเนื้อหาครอบคลุมทั้งข่าวทุกประเภท มีความสดใหม่ ทั้งเรื่องบันเทิง ละคร หนังสือ กรมอุตุวิทยา มี Link ที่เกี่ยวข้องมากมาย สามารถ Search หาข้อมูลที่ต้องการได้โดยตรงจากเว็บนี้

           2.  Function - หน้าที่ใช้สอยพิเศษ เช่น การ Login เป็นสมาชิกซึ่งสามารถเข้าชมเนื้อหาทั้งหมดภายในเว็บไซด์ได้ อีกทั้งสามารถเข้าไปพูดคุย สร้าง blog ส่วนตัวได้ ส่วนผู้ใช้ทั่วไปก็สามารถเข้าชมเนื้อหา ข่าวสารได้ เช่นเดียวกัน

            3.  Interaction - การเกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ใช้และตัวเว็บไซด์อย่างไรบ้าง     เช่น                 

                                  ด้านบน  เป็นหัวข้อหลักๆที่ผู้ใช้สนใจเป็นพิเศษมีช่องสำหรับ Search
                                  ทางฝั่งซ้ายมือ จะเริ่มจากกล่องระบบการ Login ของผู้ใช้ ตามด้วยกล่องหัวข้อย่อย เช่น หนังสือ มิวสิควิดีโอ ธนาคาร รถยนต์ การท่องเที่ยว เป็นต้น ตามด้วยการจัดลำดับความนิยม เช่น จัดลำดับหนังสือ ละคร ที่ได้รับความนิยมตามผลคะแนนโหวต
                                  ส่วนตรงกลางเว็บไซด์ เป็นการแสดงข่าวสารใหม่ๆพร้อมรายละเอียดอย่างย่อๆ สามารถคลิ๊กเพื่ออ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ เช่น เรื่องข่าวสำคัญๆ ประจำวัน การทำอาหารที่น่าสนใจ วิดิโอใหม่ๆ โฆษณา เรื่องเล่าประจำวันใหม่ๆ
                                  ด้านขวามือ เป็นเรื่องของละครทีวีใหม่ที่น่าสนใจ การ Shopping ภาพยนต์
ด้านล่างสุด เป็น Link ที่เกี่ยวข้อง เช่น หนังสือ สถานีโทรทัศน์ เกมส์ เป็นต้น

            4.  Interformation Design / Navigation Design - การจัดเรียงองค์ประกอบบนหน้าเว็บ มีการแบ่งหมวดหมู่หลัก และ หมวดหมู่ย่อยอย่างชัดเจน สามารถค้นหาข้อมูล เรื่องราวที่น่าสนใจได้ง่าย การออกแบบสีสันของเว็บใช้สีเขียวเป็นหลักดูแล้ว
สบายตา การจัดกลุ่มองค์ประกอบของเว็บชัดเจน การจัดหน้าจอ สถาปัตยกรรมการจัดเรียงข้อมูล ผู้ใช้สามารถเข้าใจได้ง่าย มีการออกแบบ Link เชื่อมข้อมูลทั้งที่เป็นเนื้อหาเพิ่มเติม หรือเป็น link แบบรูปภาพ เข้าใจได้ง่าย เช่น การใช้โลโก้ แทน link การเชื่อมต่อไปยังเว็บไซด์อื่นๆที่น่าสนใจก็ทำได้เช่นกัน

                   5. Visual Design - การออกแบบหน้าตาซึ่งเป็นภาพลักษณ์สุดท้ายของการออกแบบเว็บไซด์ เว็บnaver มีการใช้สีเขียวขาว เป็นหลัก เพื่อความสบายตา ของผู้ใช้ การใช้ภาพเคลื่อนไหวบนหน้าจอไม่มากนัก คือจะมีในส่วนของการโฆษณามากกว่าที่จะใช้ในส่วนเนื้อหา ซึ่งอาจทำให้ผู้ใช้สับสนได้ง่าย หากมีภาพเคลื่อนไหวมากเกินไป มีการแบ่งช่องเนื้อหาหลักๆ และเนื้อหาย่อยๆอย่างชัดเจนโดยใช้ตาราง ตัวอักษรจะใช้สีหลักๆ เช่น สีดำ และสีขาว เป็นต้น

                  ข้อดีของเว็บไซด์นี้คือ
                -   การจัดโครงสร้างของข้อมูลที่ดี เข้าใจง่าย มีการจัดทำตารางสำหรับหาข้อมูลได้ง่าย ชัดเจน
                -   การเลือกใช้สีสันไม่มากนักทำให้ง่ายต่อการอ่าน ดูแล้วสบายตา ผู้ใช้สามารถเข้าชมได้เป็นระยะเวลานานๆ  
                -   เว็บไซด์มีการอัพเดทข้อมูล ข่าวสารใหม่ๆทุกวัน ไม่ซ้ำกัน เช่นสามารถเช็คอุณหภูมิอากาศ ข่าวสารได้ทุกวัน
                -   ผู้ใช้สามารถมีปฏิสัมพันธ์กับตัวเว็บไซด์ได้ สะดวก เช่น การแสดงความคิดเห็นต่างๆ 
                -   มีการใช้หลักการของ  Information Architecture อย่างครบถ้วน คือ มีการประยุกต์ใช้ศาสตร์และศิลป์ การเก็บรวบรวมข้อมูลของเว็บ และของผู้ใช้อยู่ตลอดเวลา มีการจัดการอย่างเป็นระบบ
              ข้อเสียของเว็บไซด์นี้คือ
                -   ความเรียบง่ายของเว็บไซด์ เช่น การใช้สีสันไม่มากนัก อาจทำให้เกิดความเบื่อหน่ายบ้าง
                -   ตัวหนังสือต่างๆ อาจมีมากเกินไป อาจทำให้ต้องใช้เวลาในการหาข้อมูลมาก
               

                 ศัพท์เกี่ยวข้อง Visual Design / Information Visualization / Interaction Design / Navigation Design